Fotel na całe życie

 

POÄNG to ikona szwedzkiego wzornictwa, choć wcale nie pochodzi ze Szwecji, a nawet nie ze Skandynawii. Zaprojektował go Japończyk Noboru Nakamura.
Fotelowi POÄNG właśnie stuknęło 40 lat, a nadal jest w sprzedaży i zyskał miano jednego z największych handlowych sukcesów IKEA. Jest też najlepiej sprzedającym się fotelem IKEA, a najprawdopodobniej także najlepiej sprzedającym się fotelem na świecie. Już ponad 30 milionów jego egzemplarzy znalazło swój dom, niekiedy w odległych zakątkach świata. Nakamura się z tego cieszy i napełnia go to dumą.

Sprężysta rama POÄNG z giętego drewna dopasowuje się do kształtu ciała i daje wsparcie dolnego odcinka kręgosłupa i karku, dzięki czemu można wygodnie się oprzeć i zrelaksować. Najprostszy model fotela POÄNG jest idealny dla tych, którzy urządzają wynajmowane czy pierwsze własne mieszkanie. Starsi wolą natomiast egzemplarze w skórze i z wygodnym podnóżkiem.

Sprężysta rama POÄNG z giętego drewna dopasowuje się do kształtu ciała i daje wsparcie dolnego odcinka kręgosłupa i karku, dzięki czemu można wygodnie się oprzeć i zrelaksować. Najprostszy model fotela POÄNG jest idealny dla tych, którzy urządzają wynajmowane czy pierwsze własne mieszkanie. Starsi wolą natomiast egzemplarze w skórze i z wygodnym podnóżkiem.

Jak głosi legenda, Noboru Nakamura stawił się bez zapowiedzi w siedzibie IKEA w Älmhult na południu Szwecji w 1973 roku. Chciał od kuchni poznać skandynawski design. Nakamura podobno czuł się w IKEA „wyjątkowo”, czytaj „samotnie”. Aż w maju 1976 roku zapukał do niego Lars Engman, nowy projektant w IKEA, z propozycją, by połączyli siły i razem pracowali. Engmanowi polecono, by „zrobił coś”. Nie bardzo wiedział jednak, co. Nakamura też nie miał pomysłu. Może fotel? – rzucił Engman. I tak w 1977 roku powstał POEM (POEMAT), fotel z warstwowo klejonej, giętej brzozy, od 1992 roku znany jako POÄNG (PUNKT, PUENTA). Nowa nazwa miała lepiej oddawać zmiany, które wówczas wprowadzono. Stabilizujące mebel stalowe rurki zastąpiono sklejką. Od tego momentu konstrukcja w całości jest drewniana i lżejsza. Do minimum zredukowano też odpady produkcyjne. Najważniejsze było jednak przystosowanie fotela do transportu w kompaktowych, płaskich paczkach. Wcześniej na palecie mieściło się ich 12, dzisiaj 26. W efekcie fotel jest dzisiaj o 21% tańszy niż w 1977 r. (kosztuje od 349 zł w pokryciu z tkaniny do 989 zł w skórze licowej w pełni barwionej), a jego produkcja i transport są bardziej zrównoważone.

Jeśli jeszcze nie znacie go bliżej, koniecznie posłuchajcie rady Noboru Nakamury, który utrzymuje, że projektu nie można oceniać tylko na podstawie zdjęć. Te co najwyżej pokazują, jak dany produkt wygląda. Prawdziwą wartość projektu poznajemy, używając go. „Nauczyłem się tego w północnej Europie” – podkreśla designer. Fotel POÄNG to wiele możliwych kombinacji ram, obić, zagłówków. Jest także jego mniejsza wersja – POÄNG dla dzieci.  Pokrowce z tkaniny fotela POÄNG wykonane są w 100% z bawełny pochodzącej z upraw zrównoważonych, rama z certyfikowanego drewna (FSC® – Forestry Stewardship Council).

Jeśli jeszcze nie znacie fotela  POANG bliżej, koniecznie posłuchajcie rady Noboru Nakamury, który utrzymuje, że projektu nie można oceniać tylko na podstawie zdjęć. Te co najwyżej pokazują, jak dany produkt wygląda. Prawdziwą wartość projektu poznajemy, używając go. „Nauczyłem się tego w północnej Europie” – podkreśla designer.
Fotel POÄNG to wiele możliwych kombinacji ram, obić, zagłówków. Jest także jego mniejsza wersja – POÄNG dla dzieci.
Pokrowce z tkaniny fotela POÄNG wykonane są w 100% z bawełny pochodzącej z upraw zrównoważonych, rama z certyfikowanego drewna (FSC® – Forestry Stewardship Council).

POÄNG w prostej linii wywodzi się od fotela model nr 31 Aalto (obecnie oznaczanego jako 42) z 1932 roku. To tak zwane krzesło zawieszone. Takie, które zamiast na czterech nogach wspiera się na ramie – wstędze przechodzącej od oparcia wzdłuż siedziska w dół i tworzącej z przodu jakby dwie nogi i zamieniającej się w płozy, by zamknąć pętlę z tyłu. Wygląda jakby siedzisko faktycznie było zawieszone w powietrzu. Wynalezienie tego typu konstrukcji zawdzięczamy modernistom, pierwsze modele pochodzą z lat 20. ubiegłego stulecia i były wykonywane ze stalowych, polerowanych rurek lub giętej sklejki.

Alvara Aalto odrzucił stalowe rurki jako kłócące się z humanistycznymi wartościami. Nakamura i IKEA poszli w jego ślady. Stworzyli mebel w cenie nie do pobicia, o różnych wersjach (na biegunach, a dawniej także obrotowy, nowością jest szezlong) i w różnych obiciach. Ma wysmukłą, ergonomiczną linię, tapicerowane siedzisko i oparcie oraz zagłówek. By komfortowo się wyciągnąć, jest jeszcze podnóżek. Odkąd IKEA wypuściła także POÄNG dla dzieci, faktycznie jest to fotel na całe życie. Tak jak zakładali Nakamura i Engman.
Ingvar Kamprad, założyciel IKEA, wyznał kiedyś w wywiadzie dla brytyjskiego „The Guardian”: „Mam jeden [POÄNG] od 32 lat. Moja żona uważa, że powinienem kupić sobie nowy, gdyż obicie jest już wyświechtane. Konstrukcję ma jednak jak nową”.

IKEA uczciła 40. urodziny POÄNG, wprowadzając do sprzedaży nową ramę w okleinie brzozowej??? i 6 limitowanych tapicerek: EDUM w kolorach granatowym i różowym, STENLI w biało-czarne pasy, VISLANDA – białą w czarny deseń i SEGLORA ze sztucznej skóry   w kolorze naturalnym. Na zdjęciu na górze POÄNG w zielonych obiciu – SANDBACKA.

IKEA uczciła 40. urodziny POÄNG, wprowadzając do sprzedaży nową ramę w okleinie z naturalnego drewna  i 6 limitowanych tapicerek: EDUM w kolorach granatowym i różowym, STENLI w biało-czarne pasy, VISLANDA – białą w czarny deseń i SEGLORA ze sztucznej skóry w kolorze naturalnym. Na zdjęciu na górze POÄNG w zielonych obiciu – SANDBACKA.

PH137059_lowresNoboru Nakamura urodził się w 1938 roku w Hokkaido Eniwa, obecne Sapporo. Od 1956 r. pracował w dziale rozwoju produktów z drewna w firmie Kamikawa. Zaczynał więc w hali fabrycznej, poznając procesy produkcyjne, a nie jako projektant. Do Szwecji przyjechał dzięki pomocy kolegi, pana Kawakami, w 1969 r. Studiował projektowanie mebli w Szkole Inżynieryjnej Carl Malmsten w Lidingö w Sztokholmie (obecnie należącej do Linköping University). Zanim trafił do IKEA, współpracował ze szwedzkim projektantem Sture Engiem oraz biurem projektowym GIP & Quvist. Poza POÄNG Nakamura zaprojektował dla IKEA jeszcze fotele HJO o konstrukcji z chromowanych rurek oraz BIRKA.
Do Japonii Nakamura wrócił w 1978 roku i otworzył własne studio projektowania mebli Nacka. Lars Engman przez 31 lat piastował stanowisko dyrektora do spraw wzornictwa IKEA. Przyjaźń między panami przetrwała do dziś.