Archiwa tagu: szybkowar

VÄRDESÄTTA – powrót szybkowaru

Download PDF

 

Nie masz czasu na stanie przy garach? Przerażają cię rachunki za gaz czy prąd? Przypomnij sobie o szybkowarze. Może pamiętasz taki garnek z kuchni babci? Twoja mama raczej go nie miała.

Szybkowary VÄRDESÄTTA składają się z garnka, który ma uchwyt z zaworem bezpieczeństwa (1); .), regulatora ciśnienia i zaworu bezpieczeństwa na pokrywce w kolorze czerwonym (2.). Mają też zazębienia na krawędzi naczynia służące do ustawienia pokrywy we właściwym miejscu (3.). Wewnątrz jest jeszcze podziałka (3.). Bardzo potrzebna, bo nie można napełniać szybkowaru powyżej 2/3 jego pojemności (oznaczenie „MAX” na skali). A w wypadku przypadku produktów, które zwiększają swoją objętość w trakcie gotowania, takich jak ryż i warzywa suszone, powyżej połowy pojemności garnka (oznaczenie „½”). Szybkowary VÄRDESÄTTA mają grube dno z aluminiowej sztaby umieszczonej pomiędzy dwiema warstwami stali nierdzewnej, co zapewnia równomierne i energooszczędne rozprowadzanie ciepła i zabezpiecza przed przywieraniem potraw oraz ogranicza ryzyko przypalenia. Szybkowary VÄRDESÄTTA mają pojemności 6 i 4 litrów i wymiary odpowiednio 22(śred.)x22(wys.) cm oraz 22(śred.)x17(wys.) cm. Są wykonane ze stali nierdzewnej, dzięki czemu są naprawdę trwałe i można z nich korzystać latami bez obawy o to, że coś się zepsuje. Szybkowary VÄRDESÄTTA można myć tylko ręcznie.

Szybkowary VÄRDESÄTTA składają się z garnka, który ma uchwyt z zaworem bezpieczeństwa (1); .), regulatora ciśnienia i zaworu bezpieczeństwa na pokrywce w kolorze czerwonym (2.). Mają też zazębienia na krawędzi naczynia służące do ustawienia pokrywy we właściwym miejscu (3.). Wewnątrz jest jeszcze podziałka (3.). Bardzo potrzebna, bo nie można napełniać szybkowaru powyżej 2/3 jego pojemności (oznaczenie „MAX” na skali). A w wypadku przypadku produktów, które zwiększają swoją objętość w trakcie gotowania, takich jak ryż i warzywa suszone, powyżej połowy pojemności garnka (oznaczenie „½”).
Szybkowary VÄRDESÄTTA mają grube dno z aluminiowej sztaby umieszczonej pomiędzy dwiema warstwami stali nierdzewnej, co zapewnia równomierne i energooszczędne rozprowadzanie ciepła i zabezpiecza przed przywieraniem potraw oraz ogranicza ryzyko przypalenia.
Szybkowary VÄRDESÄTTA mają pojemności 6 i 4 litrów i wymiary odpowiednio 22(śred.)x22(wys.) cm oraz 22(śred.)x17(wys.) cm. Są wykonane ze stali nierdzewnej, dzięki czemu są naprawdę trwałe i można z nich korzystać latami bez obawy o to, że coś się zepsuje. Szybkowary VÄRDESÄTTA można myć tylko ręcznie.

Szybkowar VÄRDESÄTTA to szczelny garnek, w którym w czasie gotowania wzrasta ciśnienie do 0,6 barów przy ustawieniu regulatora w pozycji 1 – wolne gotowanie i 1,0 barów przy ustawieniu w pozycji 2 – szybkie gotowanie. Wyższe ciśnienie skutkuje wzrostem temperatury wrzenia wody do 110-120°C i przyspieszeniem gotowania. Szybkowar nie może być jednak całkowicie szczelny. Wzrost ciśnienia doprowadziłby do jego rozsadzenia. Stąd regulator utrzymujący stałe nadciśnienie we wnętrzu garnka poprzez wypuszczanie nadmiaru pary, oraz  zawór bezpieczeństwa, otwierający się w razie zablokowania się regulatora. Dzięki zaworom szybkowar VÄRDESÄTTA jest bezpieczny, nawet w przypadku usterki technicznej.

Podczas gotowania regulator ciśnienia jest cały czas zamknięty. Wystarczy jednak, że ciśnienie wzrośnie ponad ustaloną wartość, a zawór się otworzy. Za pomocą regulatora ciśnienia ustawiamy także szybkość gotowania: wolnego wolne (1)(1 -  co oznacza jeden zielony pierścień jak na zdjęciu czy biały jak jest napisane w instrukcji) odpowiedniego do przygotowania delikatnych potraw czy szybkiego i energooszczędnego gotowania przyrządzanie (2- dwa zielone czy białe pierścienie ) potraw wymagających długiego gotowania, jak niektóre dania mięsne. Jeśli w trakcie gotowania na regulatorze ciśnienia pokaże się czerwony pierścień, ciśnienie jest za wysokie i należy zmniejszyć ustawienia pola grzejnego kuchenki. Szybkowar można używać na wszystkich rodzajach płyt kuchennych, w tym płytach indukcyjnych. Można go też wykorzystywać jak zwykły garnek (bez pokrywy), na przykład do podsmażenia potrawy przed gotowaniem ciśnieniowym.

Podczas gotowania regulator ciśnienia jest cały czas zamknięty. Wystarczy jednak, że ciśnienie wzrośnie ponad ustaloną wartość, a zawór się otworzy. Za pomocą regulatora ciśnienia ustawiamy także szybkość gotowania: wolne (1) odpowiednie do przygotowania delikatnych potraw czy szybkiego i energooszczędnego przyrządzanie (2) potraw wymagających długiego gotowania, jak niektóre dania mięsne. Jeśli w trakcie gotowania na regulatorze ciśnienia pokaże się czerwony pierścień, ciśnienie jest za wysokie i należy zmniejszyć ustawienia pola grzejnego kuchenki. Szybkowar można używać na wszystkich rodzajach płyt kuchennych, w tym płytach indukcyjnych. Można go też wykorzystywać jak zwykły garnek (bez pokrywy), na przykład do podsmażenia potrawy przed gotowaniem ciśnieniowym.

Na początku eksperymentów z szybkowarem lepiej nie rozstawać się z instrukcją obsługi i nie spuszczać urządzenia z oczu. Wystarczy jednak raptem kilka obiadów, by nabrać wprawy i niezbędnych nawyków. Bardzo pomocna jest zawarta w instrukcji obsługi tabela czasów gotowania. Obejmuje wszystko, od zupy rybnej, małż i tuńczyka po dynię, cebulę, szpinak, pory, a nawet bażanta, gołębie i zająca. Podpowiada również, jakie ustawienie gotowania wybrać; wolne (1) czy szybkie (2). A i tak pewnie zdarzy nam się to i owo przegotować. Z czasem, metodą prób i błędów, wypracujemy własne metody korzystania z szybkowaru. Taką na przykład jarzynową według tabeli w instrukcji gotuje się 4-8 minut (ustawienie 1). Ale można też zaczekać, aż zupa się zagotuje, co usłyszymy, wyłączyć szybkowar i zostawić, aż sama dojdzie (oszczędność prądu gwarantowana!). W tym czasie można podszykować drugie danie lub zająć się czymś zupełnie innym. Gorąca zupa na nas poczeka.

Uwaga, pokrywy szybkowaru nie wolno otwierać od razu po zakończeniu gotowania. Nigdy też nie otwieraj szybkowaru na siłę. Najpierw trzeba uchylić zawór i wypuścić nadmiar pary. Kiedy czerwony zawór bezpieczeństwa opadnie, możemy bezpiecznie zdjąć pokrywę. Nie należy jednak zapomnieć o tym, że po otwarciu szybkowaru temperatura wewnątrz wynosi prawie 100°C. Trzeba zachować ostrożność, żeby się nie poparzyć.

By przyspieszyć otwarcie szybkowaru, można go też nieco ochłodzić pod bieżącą wodą. To jednak rozwiązanie rozrzutne. Szkoda marnować wody.

Szybkowar jest świetny do gotowania potraw sycących i rozgrzewających, a wymagających długiego gotowania. , jJak gulasze, zupy, mięsa; , np. baranina, wołowina, wieprzowe golonki.

Szybkowar jest świetny do gotowania potraw sycących i rozgrzewających, a wymagających długiego gotowania, jak gulasze, zupy, mięsa, np. baranina, wołowina, wieprzowe golonki.

Gotowanie pod ciśnieniem ma same zalety. Pozwala zaoszczędzić cenny czas, sprawia, że rachunki za prąd lub gaz są mniejsze, a domowe posiłki o niebo zdrowsze niż gotowane w zwykłym garnku. A to dlatego, że krótszy czas przyrządzania i ograniczenie dostępu tlenu pozwala zachować większą ilość witamin i minerałów w potrawach. Ograniczeniu tlenu zawdzięczamy też zachowanie smaku i koloru produktów. Nie ma się więc co dziwić, że po kilkudziesięciu latach nieobecności szybkowary wracają do łask.

Jedyny minus to taki, że podczas gotowania nie można otworzyć pokrywy szybkowaru i zamieszać zupę lub dodać przypraw. Wszystkie składniki trzeba włożyć do środka przed uruchomieniem urządzenia.

Pierwowzór dzisiejszych szybkowarów wynalazł francuski uczony, doktor medycyny i fizyk Denis Papin w 1679 r. i nazwał go „zmiękczaczem kości”. Dwa lata później Papin, znany z wynalezienia napędu parowego, zaprezentował swój wynalazek Towarzystwu Królewskiemu w Londynie (The Royal Society), ale jego członkowie nie dostrzegli w urządzeniu walorów użytkowych, a wyłącznie interesujące doświadczenie naukowe. Uhonorowali jednak autora członkostwem w towarzystwie pełniącym funkcję brytyjskiej akademii nauk (liczba członków jest ograniczona do około 500 członków krajowych i około 50 członków zagranicznych). Na cześć wynalazcy „zmiękczacz kości” długo nazywano kociołkiem Papina. Do produkcji urządzenie trafiło jednak dopiero w 1864 roku, kiedy to Georg Gutbrod ze Stuttgartu rozpoczął jego produkcję z cynkowanych odlewów stalowych. Natomiast opatentować wynalazek udało się niejakiemu José Alixowi Martínezowi z Zaragozay w Hiszpanii w 1918 roku. Patent numer 71143 opublikowano w Boletín Oficial de la Propiedad Industrial. Nazwano go olla exprés, co tłumaczy się podobno jako ekspresowo gotujący garnek. José Alix jest też autorem pierwszej książki kucharskiej z przepisami na gotowanie pod ciśnieniem, którą wydał w 1924 roku i opatrzył tytułem „360 fórmulas de cocina Para guisar con la ‚olla expres” („360 przepisów na potrawy z szybkowaru”). Wynalazek udoskonalił i przystosował do użytku w gospodarstwach domowych Alfred Fischer. Jako Flex-Seal Speed Cooker (szczelny szybkowar) zaprezentował go w 1938 r. w Nowym Jorku. Rok później powstało w Stanach Zjednoczonych przedsiębiorstwo National Pressure Cooker Company, które wypuściło na rynek swój własny garnek do gotowania pod ciśnieniem. Popularność szybkowarów rosła w ekspresowym tempie. W latach 50. i 60. ubiegłego stulecia nie było chyba domu w Ameryce czy zachodniej Europie, w którym nie gotowanoby w szybkowarze. W Polsce popularne były urządzenia sprowadzane z NRD. W latach 70. jedynym w kraju wytwórcą szybkowarów (syfonów i pralkowirówek) była Myszkowska Fabryka Naczyń Emaliowanych Światowid, potocznie zwana MYFANĄ. Szybkowaru z MYFANY nie pamiętam. U nas w domu królował prodiż.

I jeszcze jedna ciekawostka: szybkowar okazuje się niezbędny do gotowania w warunkach wysokogórskich, na wysokości 6000 metrów nad poziomem morza woda wrze w temperaturze 81°C. Odwrotnie niż w szybkowarze; gotowanie często w ogóle nie jest możliwe. Ziemniaki pozostają twarde nawet po kilkugodzinnym gotowaniu.